Қазақстан жаңа конституциялық кезеңге қадам басты. Осы тарихи үдерісте Конституциялық комиссияның қызметі айрықша маңызға ие болды. ҚР Конституциялық Сотының төрағасы, Конституциялық комиссияның төрағасы Эльвира Әзімова атап өткендей, жаңа Конституция әділеттілік, тұрақтылық пен қоғам сенімінің берік іргетасына айналуға тиіс.
Ашықтық пен кәсібилік қағидаты
Конституциялық комиссияның жұмысы ашықтық, жариялылық және кәсібилік қағидаттарына негізделді. Құжатты әзірлеу барысында заңгерлер, конституционалистер, құқықтанушылар, тіл мамандары мен түрлі сала сарапшылары тартылды. Әрбір бап жан-жақты талқыланып, құқықтық, саяси және әлеуметтік салдары мұқият сараланды.
Эльвира Әзімованың айтуынша, Конституция – тек құқықтық нормалардың жиынтығы емес, ол мемлекет пен қоғам арасындағы қоғамдық келісім. Сондықтан оның мазмұны азаматтардың сұранысы мен заманауи талаптарға сай болуы қажет. «Негізгі заң халықтың сеніміне ие болған жағдайда ғана өзінің толыққанды қызметін атқара алады», – деп атап өтті ол.
Әділеттілік – басты қағида
Жаңа Конституция жобасының өзегінде әділеттілік қағидаты жатыр. Бұл ұғым тек құқық қорғау саласын ғана емес, мемлекеттік басқару жүйесінің барлық деңгейін қамтиды. Билік тармақтарының теңгерімі, олардың өзара тежемелік әрі тепе-теңдік тетіктері – құқықтық мемлекеттің басты шарты.
Эльвира Әзімова жаңа Конституция адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктерін күшейтуге бағытталғанын ерекше атап өтті. Азаматтардың конституциялық кепілдіктерін нақтылау, құқықтық қорғаныс құралдарын жетілдіру – қоғам сенімін арттырудың маңызды факторы.
Қоғам сенімі – реформаның табысы
Конституциялық реформаның табысты болуы қоғам сеніміне тікелей байланысты. Жаңа Конституция жобасының кеңінен талқылануы, азаматтардан түскен ұсыныстардың ескерілуі – осы сенімді қалыптастыру жолындағы маңызды қадам.
Комиссия төрағасының пікірінше, қоғаммен тұрақты кері байланыс орнату – реформаның ажырамас бөлігі. Азаматтардың пікірін тыңдау, сын-ескертпелерін назарға алу Негізгі заңның сапасын арттырып қана қоймай, оның легитимділігін күшейтеді.
Тұрақтылық пен ұзақ мерзімді даму кепілі
Жаңа Конституция мемлекет дамуының ұзақ мерзімді бағытын айқындауға тиіс. Ол саяси жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз етіп, мемлекеттік институттардың тиімді жұмыс істеуіне жағдай жасайды. Заң үстемдігі, ашықтық, жауапкершілік пен есептілік – тұрақты дамудың негізгі тіректері.
Эльвира Әзімова атап өткендей, Конституция уақыт талабына сай жаңарып отырмаса, қоғамның дамуына ілесе алмайды. Сондықтан қазіргі өзгерістер – елдің саяси жаңғыруының заңды жалғасы.
Ортақ жауапкершілік
Алдағы референдум – жаңа Конституцияның тағдырын айқындайтын шешуші кезең. Бұл – әрбір азаматтың ел болашағына қатысты өз ұстанымын білдіру мүмкіндігі. Конституциялық реформа тек биліктің бастамасы емес, ол бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі.
Жаңа Конституция әділеттілік пен тұрақтылықтың, сенім мен бірліктің берік негізіне айналуы тиіс. Сонда ғана ол жаңа Қазақстанның құқықтық тірегіне, қоғам дамуының сенімді кепіліне айналады.
