Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылғы 17 наурызда Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына орай кең ауқымды рақымшылық жүргізуді ұсынды. Бұл бастама ел тарихында ерекше орын алады, себебі бұрын-соңды әкімшілік құқық бұзушылықтарға қатысты амнистия жарияланбаған.
Жаңа бастамаға сәйкес, рақымшылық азаматтар мен мемлекеттің қауіпсіздігіне елеулі қатер төндірмейтін қылмыстық және әкімшілік құқық бұзушылық жасаған тұлғаларды қамтиды. Әсіресе, әкімшілік амнистия аясында жеке тұлғалардың төленбеген айыппұлдарын толық немесе ішінара есептен шығару мүмкіндігі қарастырылуда.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі мен Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі бірлесіп, рақымшылықты іске асырудың нақты тетіктерін әзірлеуде. Алдағы заң жобасында құқық бұзушылық түрлері, амнистия қолданылатын азаматтар санаты, сондай-ақ айыппұлдарды есептен шығару тәртібі мен көлемі нақты айқындалмақ.
Дегенмен, рақымшылық барлық құқық бұзушыларға бірдей қолданылмайды. Атап айтқанда, террористік, экстремистік және сыбайлас жемқорлық қылмыстар жасағандар, кәмелетке толмағандардың жыныстық қол сұғылмаушылығына қарсы әрекеттерге қатысы бар тұлғалар, сондай-ақ азаптау фактілері бойынша сотталғандар бұл шарадан тыс қалады. Бұған қоса, қайталама қылмыс жасағандар мен әділ соттан жалтарып жүрген азаматтарға да рақымшылық жүрмейді.
Мемлекет басшысының бастамасына сәйкес, рақымшылық туралы заңды парламенттік сессия аяқталғанға дейін қабылдау жоспарланып отыр. Бұл шара қоғамдағы әлеуметтік жүктемені жеңілдетіп, азаматтарға жаңа мүмкіндік беру арқылы құқықтық жүйені ізгілендіруге бағытталған маңызды қадам болмақ.
