Қоғамның цифрлық кеңістікке жедел көшуі адамның жеке өміріне қатысты түсініктерді түбегейлі өзгертті. Осы өзгерістерді ескере отырып, Конституция жобасы алғаш рет жеке өмірдің цифрлық өлшемін тікелей құқықтық реттеу нысаны ретінде таниды. Бұл қадам құқықтық жүйені азаматтардың күнделікті өмір сүріп отырған нақты шындығына жақындата түседі.
Жобада хат алмасу, электронды хабарламалар, дербес деректер және банк құпиясы сияқты ақпарат түрлерін қорғау конституциялық деңгейде бекітіледі. Цифрлық технологиялардың дамуы жеке өмір ұғымын тек физикалық кеңістікпен шектемейтінін көрсетті. Адамның онлайн ортадағы әрекеттері, деректері мен байланыстары да оның жеке кеңістігінің бір бөлігі ретінде мойындалады. Мұндай көзқарас азаматты жаңа қауіптерден қорғауға бағытталған.
Жеке өмірді цифрлық ортада қорғау тек тыйым салумен шектелмейді, ол мемлекеттік органдардың әрекет ету шектерін де нақтылайды. Конституциялық нормалар дербес деректерге заңсыз қол жеткізуді, бақылауды немесе негізсіз шектеуді құқықтық тұрғыдан тежейтін құралға айналады. Бұл, әсіресе, цифрлық бақылау тетіктері кеңейіп жатқан жағдайда ерекше өзекті.
Сонымен қатар Конституция жобасында ақпаратқа қол жеткізу құқығына ерекше мән беріледі. Мемлекеттік органдар адамның құқықтары мен заңды мүдделеріне қатысты құжаттар мен шешімдерге қолжетімділікті қамтамасыз етуге міндетті болады. Ашықтық қағидаты нақты мазмұнмен толығып, егер қабылданған шешім азаматқа тікелей әсер етсе, оның негіздерін білуге толық құқығы бар екені бекітіледі.
Бұл тәсіл мемлекет пен қоғам арасындағы қатынастарды неғұрлым тең әрі сенімді етуге бағытталған. Ақпаратқа қол жеткізу биліктің жабықтығын азайтып, шешім қабылдау процесінің түсініктілігін арттырады. Азамат үшін тек нәтиже емес, сол нәтижеге қалай қол жеткізілгені де маңызды болады.
Қорытындылай келе, Конституция жобасындағы цифрлық жеке өмірді қорғау және ақпаратқа қол жеткізу нормалары құқықтық мемлекетті жаңа технологиялық шындыққа бейімдеуге арналған. Бұл өзгерістер азаматтардың құқықтарын заманауи қауіптерден қорғап қана қоймай, ашықтық пен сенімге негізделген мемлекеттік басқару моделін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
