Цифрлық технологиялар адамның өмір сүру тәсілін ғана емес, оның құқықтық қорғалуын да қайта қарауды талап етті. Осы өзгерістерге жауап ретінде Конституция жобасы жеке өмір ұғымын цифрлық кеңістікке тікелей таратады. Бұл – құқықтық жүйенің уақыт талабына бейімделуінің айқын көрінісі.
Жобада электронды хат алмасу, мессенджерлердегі хабарламалар, дербес деректер мен банк құпиясын қорғау конституциялық деңгейде бекітіледі. Мұндай шешім жеке өмірді қорғау тек физикалық кеңістікте ғана емес, цифрлық ортада да тең дәрежеде жүзеге асуы тиіс екенін мойындайды. Азаматтың цифрлық іздері оның жеке басының ажырамас бөлігі ретінде қарастырылады.
Цифрлық ортадағы жеке өмірді қорғау мемлекеттің араласу шектерін де нақтылайды. Бақылау, деректерді жинау немесе оларды пайдалану заңды негізсіз жүзеге асырылмауы тиіс. Осы арқылы Конституция азаматты технологиялық мүмкіндіктердің шамадан тыс қолданылуынан қорғауға бағытталған құқықтық қалқан ұсынады.
Сонымен қатар жобада ақпаратқа қол жеткізу құқығы демократиялық басқарудың маңызды элементі ретінде айқындалады. Мемлекеттік органдар азаматтың құқықтары мен заңды мүдделеріне әсер ететін шешімдер мен құжаттардың ашықтығын қамтамасыз етуге міндетті. Егер шешім адамға қатысты қабылданса, оның мазмұнын ғана емес, қабылдану себептерін де білуге құқығы бар.
Бұл ашықтық қағидаты мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтуға ықпал етеді. Ақпараттың қолжетімді болуы биліктің жауапкершілігін арттырып, азаматтың құқықтық белсенділігін күшейтеді. Жабық шешімдерге негізделген басқару моделінің орнына түсінікті әрі есеп беретін жүйе қалыптасады.
Қорытындысында, Конституция жобасы цифрлық шындықты мойындай отырып, адам құқықтарын қорғаудың жаңа өлшемін ұсынады. Жеке өмірдің цифрлық кеңістікте қорғалуы мен ақпаратқа қол жеткізу құқығы құқықтық мемлекеттің заманауи келбетін айқындайтын негізгі тетіктердің біріне айналуда. Бұл нормалардың тиімділігі оларды іске асыру практикасына тікелей байланысты болмақ.
