Референдум – мемлекеттің маңызды мәселелерін тікелей халықтың дауыс беруі арқылы шешу тәсілі. Бұл демократиялық қоғамның басты қағидаттарының бірі болып саналады. Референдум арқылы азаматтар ел болашағына әсер ететін шешімдерді қабылдауға қатысады. Сондықтан оның саяси және қоғамдық маңызы өте зор.
Тәуелсіз Қазақстан тарихында референдум бірнеше рет өткізілді. Бұл құжат елдің саяси жүйесін айқындап, мемлекеттік басқарудың негізгі бағыттарын белгіледі. Кейінгі жылдары да конституциялық өзгерістер бойынша жалпыхалықтық дауыс беру ұйымдастырылды. Мұндай шаралар азаматтардың мемлекет ісіне араласуына мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда референдумға шығарылуы мүмкін өзекті мәселелердің бірі – атом электр станциясын салу. Энергетикалық қауіпсіздік, электр қуатына сұраныстың артуы және экологиялық қауіпсіздік мәселелері қоғамда қызу талқылануда. Бұл тақырып бойынша халық пікірін білу – маңызды қадам. Сонымен қатар, жер және табиғи ресурстарды пайдалану, әлеуметтік саясатты жетілдіру, сайлау жүйесін өзгерту сияқты мәселелер де референдум арқылы шешілуі мүмкін.
Референдумның басты артықшылығы – шешімнің заңдылығы мен ашықтығын қамтамасыз етуі. Халықтың көпшілігі қолдаған бастама қоғам тарапынан да кең қолдау табады. Алайда референдум тиімді болуы үшін азаматтардың саяси сауаттылығы жоғары болуы қажет. Әрбір дауыс беруші мәселенің мәнін түсініп, саналы түрде таңдау жасауы тиіс.
Қорытындылай келе, референдум – халық пен билік арасындағы сенімді нығайтатын маңызды демократиялық тетік. Ол елдің даму бағытын айқындауда шешуші рөл атқарады. Сондықтан референдумға қатысу – әрбір азаматтың жауапкершілігі мен азаматтық борышы.
