Конституцияның жаңа редакциясын әзірлеу және оны қоғамдық деңгейде талқылау шамамен алты айға жуық уақытты алды. Бұл ауқымды үдеріс Мемлекет басшысы 2025 жылғы 8 қыркүйекте Қазақстан халқына арнаған Жолдауында парламенттік реформаны бастау туралы бастама жариялаған сәттен басталды. Жолдау елдің саяси жүйесін жаңғыртуға бағытталған нақты реформалардың негізін қалады.
Өткен жылдың қазан айында парламенттік реформа жөніндегі Жұмыс тобы құрылып, ол заңнамаға өзгерістер енгізу мәселелерімен тұрақты әрі жүйелі түрде айналысты. Топ қолданыстағы Конституция нормаларын талдап, билік тармақтары арасындағы тепе-теңдікті күшейту жолдарын қарастырды.
Реформаның маңызды бөлігі — кең қоғамдық талқылау болды. e-Otinish және eGov платформалары арқылы азаматтар, сарапшылар және қоғамдық ұйымдар өз ұсыныстарын білдірді. Бұл кезеңде жүздеген пікір мен ұсыныс жиналды.
Сонымен қатар саяси партиялар мен басқа да қоғамдық институттардан Конституцияның жекелеген нормаларын қайта қарауға қатысты 1600-ден астам ұсыныс түсті. Осы ұсыныстар қоғамдағы сұраныстың нақты әрі көпқырлы екенін көрсетті.
Мемлекет іске қосқан кері байланыс тетіктері азаматтардың белсенді қатысуына жол ашып, Конституциялық комиссия құру туралы шешім қабылдауға негіз болды. Комиссия жиналған ұсыныстарды жеке-жеке емес, біртұтас концепция ретінде қарастырды.
Нәтижесінде Конституцияның Кіріспесінен бастап конституциялық құрылыс негіздері, мемлекеттік басқару жүйесі, сот төрелігі және азаматтардың саяси процеске қатысу тетіктерін қамтитын кешенді жаңарту жүзеге асырылды. Бұл тәсіл жаңа Негізгі заңның логикалық, жүйелі және заманауи құрылымын қалыптастыруға мүмкіндік берді.
