Нидерландта енді мектеп оқушыларының әлеуметтік желілерді пайдалануына шектеу енгізу мүмкіндігі талқылануда.
Нидерланд үкіметі ресми түрде 15 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді пайдаланудан бас тартуды ұсынады, ал жаңа билік коалициясы бұл шектеуді бүкіл European Union аумағында енгізуге ұмтылып отыр. Әлеуметтік желілерге тіркелу кезінде жас тексеру жүйесін енгізу жоспарлануда.
Тыйымды қолдаушылардың айтуынша, егер мемлекеттер алкоголь тұтынуды немесе құмар ойындарды шектей алса, онда пайдаланушыларда тәуелділік қалыптастыратын платформаларға да шара қолдануы тиіс.
Билік коалициясына кіретін партиялар Нидерланд парламентіндегі 150 орынның тек 66-сын ғана иеленеді, сондықтан 16 жасқа дейінгі тұлғалардың әлеуметтік желілерді пайдалануына шектеу енгізу үшін басқа партиялардың қолдауы қажет. Сонымен қатар, балалардың әлеуметтік желілерге қол жеткізуін реттейтін кез келген ереже ЕО деңгейінде келісіліп қабылдануы тиіс.
Дегенмен, қоғамдық пікір өзгеріп жатқан сияқты — шектеулерді қолдаушылар саны артып келеді.
UNICEF жүргізген сауалнамаға сәйкес, Нидерландтағы 1000-нан астам бала мен жасөспірімнің 69%-ы 18 жасқа толмағандарға әлеуметтік желілерге тыйым салуды қолдайды.
Сол сауалнамада респонденттердің 28%-ы платформаларды 12 жасқа дейінгі балалар үшін толықтай тыйым салу керек деп есептейді. Бұл пікірді қолдаушылар балалар «әлі де далада ойнауы керек, телефонға телмірмеуі тиіс» дейді. Қатысушылар әлеуметтік желілерді тәуелділік тудыратын платформалар ретінде жиі қабылдап, оларды психикалық денсаулыққа зиян және қауіпті деп санайды.
Зерттеу агенттігі Newcom жүргізген жыл сайынғы сауалнама 16–28 жас аралығындағы жастардың 60%-ы жас шектеуін қолдайтынын көрсетті. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 44% болған.
Бұл жастардың үнемі желіде болуға қатты ұмтылады деген пікірге күмән келтіреді.
Бұрынғы білім министрі Коэн Бекинг зерттеулер әлеуметтік желілерді белсенді пайдалану психикалық денсаулыққа зиян келтіріп, қоғамдағы байланыстарды әлсірететінін дәлелдеп жатқанын айтады. Оның сөзінше, Нидерландтағы зерттеулер балаларда құрылғыларға қолжетімділік болғанда мазасыздық пен зейіннің шашырауы жоғары болатынын көрсеткен.
Біз сыныптарда смартфон қолдануға тыйым салу туралы сөйлескен Cygnus Gymnasium мектебінің оқушылары бұл бастамаға қалай қарау керегін әлі білмейді.
Карелдің айтуынша, әлеуметтік желілерге тыйым салынса, ол өзін «аздап ренжігендей» сезінер еді.
«Мен сәл тәуелдімін. Оянған бойда TikTok ашып, достарымның хабарламаларын тексеремін», — дейді ол.
Ал оның сыныптасы Феликс бұған сабырлы қарайды: «Бұған үйреніп кетесің, басқа істер табасың. Сондықтан мені қатты қынжылтпайды деп ойлаймын».
Сонымен қатар, Нидерландтың ғылыми зерттеулер ұйымы мектептерде смартфондарға тыйым салудың күтпеген теріс әсерлері бар-жоғын зерттеп жатыр. Мысалы, сабақ кезінде телефонның болмауы бір нәрседен қалып қою қорқынышын күшейте ме және мектептен кейін телефонды көбірек пайдалануға итермелей ме деген сұрақтар қарастырылуда.
Жасөспірімдер мектепке дейін және кейін телефонды көбірек қолдана бастаған жоқпыз дейді. Бірақ Феликс кейбір оқушылар әлі де телефондарын қалталарында ұстап, мұғалім көрмегенде хабарламаларды тексеретінін мойындайды. Соған қарамастан, оның айтуынша, тыйым оқу материалына көбірек көңіл бөлуге және бір-бірімен көбірек қарым-қатынас жасауға көмектескен.
«Адамдар көбірек сөйлесетін болды, асханада телефонға үңіліп отыра бермей, дүкендерге барып жүр. Біз көбірек араласамыз, әлеуметтік байланыстар жақсарды», — дейді ол.
Нидерландтағы балалар үшін смартфонда лентаны қарау енді мектеп өмірінің бір бөлігі емес. Ендігі сұрақ — Нидерландта, бәлкім жақын арада Ұлыбританияда да, оқушылардың әлеуметтік желі қосымшаларына қолжетімділігін де өткеннің еншісіне қалдыру керек пе деген мәселе.
