Амстердамдағы Cygnus Gymnasium гимназиясының қақпасында ашық сары түсті тақтайша ілулі тұр. Онда оқушыларға ескерту жасалған: «Назар аударыңыз: осы сәттен бастап телефоныңыз шкафтың ішінде болуы керек. Рақмет».
Есте қаларлық (кем дегенде нидерланд тілінде) ұран — «Telefoon t'huis of in de kluis» («Телефон үйде немесе шкаф ішінде») — енді елдегі барлық мектептер үшін өзекті.
Заң қабылдаудың орнына, үкімет мектептермен келісімге келуді жөн көрді: ата-аналар мен мұғалімдермен бірлесіп, оқу орындарында телефон қолдануды шектеу туралы уағдаласты. Билік өкілдерінің пікірінше, мұндай тәсіл шешімді қолдауды қамтамасыз етіп, ұзақ заңнамалық процесті күтпей-ақ жаңа ережелерді тез енгізуге мүмкіндік берді. Енді Нидерланд мектептерінде оқушыларды телефондарын мектеп шкафтарында немесе үйде қалдыруға шақыратын тақтайшалар ілінген.
Мектеп дәлізінде, William Shakespeare plays көріністері бейнеленген суреттермен безендірілген ағылшын тілі кабинеті жанында, құрбылар Хенна мен Фенна бұл тыйымға қатысты сезімдерінің аралас екенін мойындайды.
«Тыйым енгізілгеннен бері біз мұғалімдер телефонды алып қоймауы үшін оларды бақылауға мәжбүрміз», — дейді олар. «Әрине, бұл кейде тітіркендіреді, бірақ бұл тыйым біздің құқықтарымызды бұзады деп айтуға болмайды. Мүмкін, қазір біз қазіргі сәтпен көбірек өмір сүріп жатқан шығармыз. Үзілісте ешкім телефонға аса үңілмейді», — деп қосады оқушы қыздар.
Олардың мұғалімі Ида Петерс те өзгерісті байқайды.
«Мұғалім ретінде сен әрқашан оқушылардың назарын аударуға тырысасың. Оларға сабаққа көңіл бөлу әрдайым қиын, ал енді сабақ кезінде телефон қолданылмайтындықтан, бұл сөзсіз көмектеседі», — дейді ол.
Ұлыбританияда да сабақ кезінде смартфон қолдануға тыйым салынған, бірақ құрылғылардың күннің қалған бөлігінде қайда болуы керектігі туралы ұлттық деңгейде нақты ереже жоқ. Сондықтан мектептер мен мұғалімдер өздері ереже ойлап табуға мәжбүр.
Ал Нидерландта мектептерде смартфон қолдануға тыйым салу жөніндегі жалпыұлттық келісім мұғалімдерді бұл шешім үшін жауапкершіліктен босатады. «Сыныпты басқаруда келіспеушіліктер азайды», — дейді Ида Петерс.
«Бұрын дәліздерде көп оқушы бірден телефондағы хабарламаларын тексере бастайтын. Қазір тынышырақ, атмосфера да жайлырақ, ешкім артық уайымдамайды», — деп атап өтеді мұғалім.
Петерстің айтуынша, телефондар үзіліс кезінде де, мектеп кештерінде де тыйым салынған. Сондықтан оқушылар біреудің оларды суретке немесе видеоға түсіріп, оны Snapchat немесе Instagram-ға жариялап жіберуінен қорықпайды. «Балалар аз күйзелгенде, сабырлы болғанда, олардың оқу нәтижелері де жақсарады», — дейді ол.
Алдын ала зерттеу нәтижелері де оның сөзін растайды.
Үкіметтің тапсырысымен 317 орта мектепте жүргізілген зерттеу респонденттердің шамамен 75%-ы сыныптарда смартфондарға тыйым салынғаннан кейін сабақтағы зейіннің жақсарғанын айтқанын көрсетті.
Сауалнамаға қатысқандардың үштен екісіне жуығы әлеуметтік-психологиялық ахуалдың жақсарғанын, ал шамамен үштен бірі оқу үлгерімінің артқанын атап өткен. Басқа зерттеулер мектептерде буллинг жағдайларының азайғанын көрсетеді.
Нидерландтық жасөспірімдер Карел, Феликс, Фенна және Хенна мектепте смартфондарға тыйым салынғаннан кейін бір-бірімен көбірек араласа бастағандарын айтады.
Он бес жастағы Феликс пен Карел әдеттегі мектеп киімі — кең толстовкалар мен джинсы киіп, күніне екіден бес сағатқа дейін әлеуметтік желілерде уақыт өткізеді.
Карел телефонын төсегінің жанында қуатта ұстап, оянған бойда хабарламаларды тексереді. Ал Феликс смартфонды тек таңғы астан кейін ғана қолына алады.
«Бұл жаңалықты алғаш естігенде, “мен мектеп ауыстырғым келеді, өйткені мен мұнда бұл үшін келмедім” деп ойладым», — дейді олардың бірі.
«Бірақ мен бұл жаңашылдықтан ешқандай теріс әсер сезінбедім. Егер бұл Ұлыбританияда да енгізілсе, оқушыларға оң әсер етеді деп ойлаймын», — дейді жасөспірім.
