Алаяқтар – бұл адамдарды алдау, оларды өз мүдделеріне пайдалану арқылы пайда табатын тұлғалар. Алаяқтық – бұл құқыққа қайшы әрекет, ол көбінесе жеке тұлғаларды немесе ұйымдарды қаржылық немесе материалдық зиянға ұшыратады. Алаяқтар өз әрекеттерін әртүрлі әдістермен жүзеге асырады: жалған құжаттарды жасау, адамдарға жалған уәделер беру, әртүрлі қаржылық схемаларды қолдану, әлеуметтік инженерия арқылы адамдарды алдау, және т.б.
Алаяқтық көбінесе адамның сенімін пайдалануды қажет етеді, сондықтан алаяқтар көбінесе өте жақсы сөйлейтін, сенімді, адамды тез арада баурап алатын тұлғалар болып келеді. Олар адамдарды өздерінің құрбанына айналдыру үшін психологиялық әдістерді де қолданады, мысалы, қорқыту, үрей тудыру немесе өте тартымды ұсыныстар жасау арқылы адамдарды өз қақпандарына түсіреді.
Қазіргі заманда алаяқтық интернет арқылы жиі орын алатындықтан, көптеген адамдар онлайн алаяқтардың құрбаны болып отыр. Бұл алаяқтар фишинг, фальшивые вебсайттар, электронды пошта арқылы қаржы алу немесе басқа да әдістер арқылы жасалады. Олардың басты мақсаты – адамның жеке деректерін ұрлап, банктік есепшоттардан ақша ұрлау.
Алаяқтыққа қарсы күрес әр адам үшін маңызды міндет. Алдау мен қулыққа қарсы күресуде азаматтардың білім мен саналы болу деңгейі өте маңызды. Бұл үшін заңдар мен құқық қорғау органдары жұмыс істейді, сондай-ақ, әр адам өз қаржылық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ақпараттық қауіпсіздік саласындағы дағдыларды меңгеруі керек.
Алаяқтықтың алдын алу үшін адамдарға заңды және қаржылық сауаттылықты арттыру, интернетте абай болу және күдікті әрекеттерге назар аудару ұсынылады.
