Жаңа Конституция жобасы сөз бостандығын демократиялық қоғамның негізгі тіректерінің бірі ретінде бекітеді. Құжатта цензураға жол берілмейтіні нақты көрсетіліп, азаматтардың еркін пікір білдіру құқығы мемлекет тарапынан танылатыны айқындалады. Бұл норма қоғамдық пікірдің еркін қалыптасуына және ашық диалогтың дамуына құқықтық негіз қалайды.
Сонымен бірге Конституция сөз бостандығын шексіз құқық ретінде қарастырмайды. Құқықтық мемлекет жағдайында кез келген еркіндік басқа адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін, сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздік пен тұрақтылықты қорғау қажеттілігімен үйлесуі тиіс. Осыған байланысты заңмен белгіленетін шектеулердің болуы қажеттілік пен тепе-теңдік қағидаттарына сәйкес негізделеді.
Маңызды мәселе – осы тепе-теңдіктің қалай сақталатыны. Жаңа Конституцияда бұл міндет сот жүйесіне жүктеледі. Даулы жағдайларда дәл сот сөз бостандығы мен қоғамдық мүдде арасындағы шекараны анықтайды. Бұл әкімшілік немесе саяси шешімдер арқылы емес, құқықтық бағалау арқылы іске асуы тиіс.
Негізгі заң барлық қоғамдық мәселелерге бірден жауап беруді көздемейді және саяси пікірталастың орнын алмастырмайды. Конституцияның рөлі – билік құрылымын, мемлекеттік араласудың шектерін және құқықтық жүйенің іргетасын белгілеу. Ал нақты реттеу салалық заңдар мен құқық қолдану тәжірибесі арқылы жүзеге асады.
Осылайша Конституция рамалық құжат ретінде әрекет етеді. Ол дайын шешімдер жиынтығын ұсынбайды, керісінше қоғам мен мемлекет арасындағы өзара іс-қимылдың ережелерін қалыптастырады. Бұл құқықтық жүйенің икемді болуына және қоғамдық қатынастардың уақыт талабына сай дамуына мүмкіндік береді.
Қорытындысында, жаңа Конституция жобасы сөз бостандығын қорғау мен жауапкершілікті сақтаудың арасындағы теңгерімді қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл тәсіл пікір алуандығын заң шеңберінде дамытуға, ал ең бастысы – құқықтық тәртіп пен қоғамдық сенімді нығайтуға жол ашады.
