Құқықтық мемлекеттің тұрақтылығы тек заңдардың болуымен шектелмейді, оларды орындауға жауапты азаматтар мен институттардың болуы арқылы қамтамасыз етіледі. Жаңа конституциялық нормалар азаматтардың құқықтық жауапкершілігін, экологиялық міндеттерін және сайлану құқығын іске асыру тәртібін нақтылау арқылы қоғамдағы сенімді нығайтады.
Ар-ождан бостандығы мен білім беру
Мемлекеттің зайырлы сипаты білім беру саласында діни ықпалдан тәуелсіз ортаны қалыптастырады. Бұл норманың мақсаты – ар-ождан бостандығы мен азаматтық құқықтардың теңдігін қамтамасыз ету.
Білім беру мен тәрбиелік бағдарламалардың мазмұнын нақты құқықтық негізге сүйене отырып құру, қоғамда түсініспеушіліктің алдын алады және студенттер мен оқушылардың дүниетанымын қалыптастыруда келісімді ортаны қамтамасыз етеді.
Табиғатты сақтау – азаматтық борыш
Конституциялық деңгейде бекітілген экологиялық міндет – азаматтық жауапкершіліктің жаңа формасы. Қазақстан Республикасы азаматтары табиғатты сақтау, экологиялық ресурстарды ұқыпты пайдалану міндетін өз мойнына алады.
Бұл норма тек моральдық міндет емес, құқықтық күшке ие. Экологиялық зиян келтірген жағдайда жауапкершілік заңмен белгіленеді. Сонымен қатар, бұл ереже тұрақты даму моделін қолдайды және табиғатты қорғауды қоғамның жалпы мүддесі ретінде мойындауға мүмкіндік береді.
Сайлануға құқылық шектеулер
Белсенді құқықты іске асыру (дауыс беру) мен пассивті құқықты іске асыру (сайлану) шарттары да конституциялық деңгейде нақты бекітілді.
Сайлануға құқығы шектелетін жағдайларға мыналар жатады:
сот әрекетке қабілетсіз деп таныған азаматтар;
өтелмеген немесе алынбаған соттылығы бар азаматтар;
сыбайлас жемқорлыққа қатысты кінәсі сотпен дәлелденген азаматтар.
Бұл шектеулер мемлекеттік билік органдарына адал және заңға бағынатын тұлғаларды тартуды қамтамасыз етеді. Нәтижесінде қоғам билікке деген сенімін арттырады және демократиялық жүйенің тұрақтылығы нығаяды.
Қорытынды
Жаңа конституциялық нормалар құқықтық жауапкершілікті күшейтеді, қоғамдағы сенімді нығайтады және азаматтық борыш пен құқық арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді. Ар-ождан бостандығы, табиғатты сақтау және сайлану құқығына қойылатын талаптар – қоғамның тұрақты дамуы мен әділетті билік институттарының қалыптасуының кепілі.
Азаматтық жауапкершілік пен құқықтық тәртіпті нығайту арқылы Қазақстан тұрақты, әділетті және сенімді қоғам құруға бағытталған маңызды қадамдарды жүзеге асырады.
