Қазақстан Республикасының Азия-Тынық мұхиты өңіріндегі жоғары білім туралы біліктіліктерді тану жөніндегі өңірлік конвенцияны (Токио конвенциясын) ратификациялау туралы шешімін құптайды. Бұл қадам еліміздің біліктіліктерді әділ тануды ілгерілетудегі және Орталық Азия мен Азия-Тынық мұхиты аймағында академиялық ынтымақтастықты дамытудағы көшбасшылығын айқындайды.
Токио конвенциясын ратификациялау – Қазақстанның жоғары білім беру жүйесін халықаралық стандарттарға сәйкестендіру, біліктіліктерді танудың ашық, сенімді және әділ рәсімдерін енгізу бағытындағы жүйелі жұмысының маңызды кезеңі. Аталған құжат жоғары оқу орындары арасындағы өзара сенімді арттырып, студенттер мен оқытушылардың академиялық ұтқырлығын кеңейтеді, сондай-ақ өңірлік білім беру кеңістігінің ықпалдасуына жол ашады.
Бұл бастама Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев 2024 жылғы 8 тамызда жариялаған «Орталық Азияның ренессансы: орнықты даму мен өркендеу жолында» атты мақаласында айқындалған стратегиялық мақсаттармен үндес. Президент Қазақстанды Орталық Азиядағы өңірлік білім беру хабына айналдыру басымдығын атап өткен болатын. Конвенцияны ратификациялау осы мақсатқа қол жеткізуді жеделдетіп, ұлттық біліктілік жүйесіне деген халықаралық сенімді нығайтады.
Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек атап өткендей, бұл – еліміз үшін маңызды әрі практикалық шешім. Конвенция дипломдар мен біліктіліктерді өзара тануды жеңілдетіп, қазақстандық түлектердің Азия-Тынық мұхиты өңірі елдеріндегі білім алу және кәсіби қызмет мүмкіндіктерін кеңейтеді. Сонымен қатар бұл шетелдік студенттерді қазақстандық университеттерге тартуға ықпал етеді. Нәтижесінде еліміздің жоғары білім беру жүйесінің халықаралық бәсекеге қабілеттілігі артып, академиялық ұтқырлық күшейеді.
2011 жылы қабылданып, 2018 жылы күшіне енген Токио конвенциясы біліктіліктерді танудың өңірлік жүйесін жаңғыртып, ашықтық, сапаны қамтамасыз ету, ақпарат алмасу және әділдік қағидаттарын бекітті. Құжат мемлекеттерді біліктіліктерді әкімшілік кедергілер негізінде емес, оқу нәтижелері негізінде бағалауға міндеттейді.
UNESCO көптеген жылдар бойы Қазақстанмен біліктіліктерді тану саласындағы ұлттық әлеуетті нығайту бағытында тығыз ынтымақтастық орнатып келеді. Бұл – техникалық консультациялар, тәжірибе алмасу және саясаттық диалог арқылы жүзеге асуда.
Қазақстанның Токио конвенциясын ратификациялауы сондай-ақ Жоғары білімге қатысты біліктіліктерді тану жөніндегі Ғаламдық конвенцияға қосылу ниетімен де үйлеседі. Аймақтық және жаһандық конвенциялар өзара синергияда жұмыс істеп, академиялық және кәсіби ұтқырлықты, экономикалық интеграцияны және білім беру жүйелерінің ашықтығын қамтамасыз ететін тұтас халықаралық құқықтық кеңістік қалыптастырады.
Алматыдағы UNESCO Алматы өңірлік кеңсесі директоры Амир Пирич Қазақстанды Орталық Азияда Токио конвенциясын ратификациялаған алғашқы мемлекет ретінде құттықтап, бұл қадам еліміздің инклюзивті және әділ білім беру қағидаттарына адалдығын көрсететінін атап өтті.
Қазақстан ратификациялық грамотаны ЮНЕСКО-ға тапсырғаннан кейін үш ай өткен соң Конвенцияның толыққанды қатысушысы болады. Құжатты іске асыру жоғары білімді басқару жүйесін одан әрі жетілдіруге, өңірлік білім беру кеңістігінің тұрақты дамуына және Тұрақты даму мақсаттарының 4-мақсатына – баршаға сапалы әрі қолжетімді білім беруді қамтамасыз етуге – қол жеткізуге ықпал етеді.
