Жаңа Конституция жобасы сөз бостандығын демократиялық қоғамның ажырамас тірегі ретінде бекітеді. Құжатта пікір білдіру еркіндігі мен цензураға тыйым салу қағидаты нақты көрсетілген. Бұл мемлекет тарапынан ақпараттық кеңістікке тікелей қысым жасауға жол берілмейтінін білдіреді және азаматтардың қоғамдық өмірге еркін қатысуына құқықтық негіз қалыптастырады.
Сонымен қатар Конституция жобасы сөз бостандығын құқықтық жауапкершілікпен тығыз байланыстырады. Құжатта басқа адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, қоғамдық қауіпсіздік пен тұрақтылықты сақтау мақсатында заңды шектеулер қолданылуы мүмкін екені көрсетілген. Бұл тәсіл халықаралық құқықта орныққан қажеттілік пен пропорционалдық қағидаттарына сәйкес келеді.
Маңыздысы, мұндай шектеулер автоматты немесе саяси сипатта емес, құқықтық өлшемдер арқылы іске асуы тиіс. Осы тұста сот жүйесінің рөлі ерекше артады. Дәл сот практикасы сөз бостандығы мен қоғамдық мүдделер арасындағы тепе-теңдікті сақтайтын негізгі тетікке айналады. Әрбір нақты жағдай жеке қаралып, шешімдер құқықтық дәлелдерге негізделуі қажет.
Жаңа Конституция қоғамдық алаңдаушылықтың барлығын бір құжатпен шешіп беруді мақсат етпейді. Ол саяси пікірталастың орнын алмастырмайды және қоғамдық дискуссияны шектемейді. Керісінше, Негізгі заң биліктің құрылымын, мемлекеттік араласудың шекарасын және құқықтық тәртіптің негізін айқындайтын базалық құжат ретінде қабылданады.
Нақты реттеу нормалары салалық заңдарда және құқық қолдану тәжірибесінде қалыптасады. Бұл Конституцияның рамалық сипатын айқын көрсетеді. Яғни ол дайын шешімдер жиынтығы емес, ортақ ережелер мен қағидаттар жүйесі болып табылады.
Осы тұрғыдан алғанда, жаңа Конституция жобасы сөз бостандығын қорғау мен құқықтық тәртіпті сақтау арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге бағытталған. Мұндай тәсіл қоғамдағы пікір алуандығын сақтай отырып, заң үстемдігін нығайтуға мүмкіндік береді.
Қорытындылай келе, сөз бостандығы жаңа Конституцияда тек жарияланған ұран емес, құқықтық жүйенің бір бөлігі ретінде қарастырылады. Ал оның нақты жүзеге асуы заңнаманың сапасына, соттардың тәуелсіздігіне және құқық қолдану мәдениетіне тікелей байланысты болмақ.
