Конституция жобасы адамды, оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекеттің ең жоғары құндылықтары ретінде танудан басталады. Бұл қағидат декларативті сипатпен шектелмей, бүкіл конституциялық құрылымның өзегіне айналады. Осылайша құжаттың жалпы бағыты айқындалып, адамға бағдарланған нақты кепілдіктер жүйесін қалыптастыруға негіз қаланады.
Аталған норма мемлекеттің қызметі мен институттарының басты мақсаты азаматтың қадір-қасиетін қорғау екенін бекітеді. Бұл – биліктің еркі емес, оның міндеті. Конституциялық мәтінде адам құқықтары тек жарияланып қана қоймай, оларды қамтамасыз етудің құқықтық тетіктерімен ұштастырылады. Мұндай тәсіл құқықтық мемлекеттің мазмұнын тереңдете түседі.
Сонымен қатар Конституция жобасында мемлекеттіліктің өзгермейтін негіздері нақты белгіленген. Егемендік, аумақтық тұтастық, басқару нысаны мен негізгі конституциялық қағидаттар тұрақты құндылықтар ретінде бекітіледі. Бұл нормалар саяси конъюнктураға тәуелсіз мемлекеттің беріктігін қамтамасыз етуге бағытталған. Мемлекеттік биліктің сабақтастығы мен тұрақтылығы осындай құқықтық шектеулер арқылы сақталады.
Жобада президенттік мандаттың бір жеті жылдық мерзіммен шектелуі де ерекше назар аудартады. Бұл шешім биліктің болжамдылығын арттырып, саяси жүйеде ұзақмерзімді жауапкершілік қағидатын күшейтеді. Уақытпен шектелген мандат жеке биліктің шоғырлануына тосқауыл қойып, институционалдық тұрақтылықты алға шығарады.
Маңызды жаңалықтардың бірі – Конституциялық соттың рөлінің елеулі түрде күшеюі. Азаматтарға нормативтік құқықтық актілерге тікелей дау айту мүмкіндігі беріледі. Бұл – адам мен мемлекет арасындағы қатынастарды сапалық тұрғыдан жаңа деңгейге көтеретін қадам. Құқық бұзушылық немесе әділетсіз шешім енді саяси немесе эмоциялық қақтығысқа емес, құқықтық талқылауға айналады.
Конституциялық бақылаудың кеңеюі азаматтардың құқықтық субъектілігін арттырады. Мемлекет қабылдаған шешімдерге қарсы тұру тек көшеде емес, сот залында жүзеге асатын болады. Осылайша құқық үстемдігі қағидаты нақты мазмұнмен толығады.
Қорытындылай келе, Конституция жобасындағы адамға бағдарлану мен конституциялық бақылау институттарының күшеюі – мемлекеттің өз азаматымен жаңа, неғұрлым тең және жауапты қатынас орнатуға деген ұмтылысының көрінісі. Бұл өзгерістердің тиімділігі оларды іске асыратын заңнаманың сапасына және құқық қолдану тәжірибесіне тікелей байланысты. Алайда ұсынылып отырған бағыттың өзі құқықтық мемлекет құру жолындағы маңызды қадам екені сөзсіз.
